|
عوامل دموگرافیک و بالینی مرتبط با راهبردهای مقابله‌ای مراقبین خانوادگی بیماران مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی: یک مطالعه مقطعی
|
دنیا اصلانی   ، فرشید شمسایی ، عرفان ایوبی ، صفورا یغمایی* |
| دانشگاه علوم پزشکی همدان |
|
|
چکیده: (16 مشاهده) |
مقدمه: در میان روش‌های درمانی سرطان، شیمی‌درمانی به دلیل ماهیت طولانی و عوارض، فشار قابل توجهی بر بیماران و به‌ویژه مراقبین خانوادگی آنان وارد می‌سازد. نحوه مقابله مراقبین خانوادگی با تنیدگی‌های ناشی از مراقبت، نقش مهمی در سازگاری روانی، مراقبت و پیامدهای درمانی بیمار دارد. راهبردهای مقابله‌ای مراقبین خانوادگی تحت تأثیر عوامل گوناگونی قرار می‌گیرند. ویژگی‌های دموگرافیک مانند( سن، جنس، وضعیت تأهل) و نیز عوامل بالینی مانند نوع سرطان، مرحله بیماری، مدت درمانی می‌توانند در کارآمدی راهبردها نقش داشته باشند. با این حال، الگوهای مقابله در مراقبین خانوادگی بیماران مبتلا به سرطان، در زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی مختلف، یکسان نیست . از آنجا که داده‌های بومی در این زمینه محدود است، بررسی عوامل دموگرافیک و بالینی مرتبط با راهبردهای مقابله‌ای مراقبین خانوادگی بیماران مبتلا به سرطان تحت شیمی‌درمانی در ایران می‌تواند دربرنامه‌ریزی مراقبت و توسعه مداخلات کمک کند.
روش: این پژوهش یک مطالعه مقطعی است که در سال ١٤٠٤ در شهرهمدان با روش جمع آوری در دسترس انجام شد. پرسشنامه‌های راهبرد های مقابله بیلینگزوموس و اطلاعات دموگرافیک و ویژگی‌های سرطان توزیع گردید و نمونه گیری انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Stata تحلیل شدند. جهت بررسی. برای مقایسه نمره راهبردهای مقابله‌ای بین دو گروه از آزمون مان‌ویتنی (Mann–Whitney U) و برای مقایسه بین بیش از دو گروه از آزمون کروسکال‌والیس (Kruskal–Wallis) استفاده شد. سپس، از رگرسیون خطی چندمتغیره استفاده شد. سطح معناداری در تمام آزمون‌ها کمتر از ۰٥/۰در نظر گرفته شد. یافته ها: در این مطالعه میانه نمره راهبردهای مقابله‌ای در کل مراقبین ۴۲ بود. بر اساس نتایج آزمون من-ویتنی وکروسکال-والیس، بین راهبردهای مقابله‌ای مراقبین با وضعیت تأهل، سابقه سرطان در خانواده، وجود بیمار مزمن یا حاد در خانواده و نوع سرطان ارتباط آماری معنادار مشاهده شد، به‌طوری‌که مراقبین مجرد/مطلقه ، مراقبین بدون سابقه سرطان در خانواده و مراقبین بدون بیمار مزمن/حاد در خانواده از راهبردهای مقابله‌ای قوی‌تری استفاده می‌کردند. در بین انواع سرطان، بالاترین میانه راهبردهای مقابله‌ای مربوط به سرطان خون و سرطان مغز استخوان و پایین‌ترین مربوط به سرطان پستان و سرطان مغز بود. در مقابل، بین راهبردهای مقابله‌ای مراقبین با جنسیت بیمار، سن بیمار، سن مراقب و نسبت مراقب با بیمار ارتباط آماری معنادار مشاهده نشد. نتیجه گیری: یافته‌های این مطالعه نشان‌دهنده نقش تعیین‌کننده بستر خانوادگی و ماهیت بیماری در شکل‌گیری الگوی مقابله‌ای مراقبین در بافت فرهنگی ایران است و بر ضرورت طراحی برنامه‌های حمایتی هدفمند و مبتنی بر ویژگی‌های زمینه‌ای خانواده برای تقویت راهبردهای مقابله‌ای سازگارانه تأکید می‌کند. همچنین نویسندگان تاکید می‌کنند متغیرهای دموگرافیک و ویژگی‌های بالینی سرطان نه فقط به‌عنوان مشخصات زمینه‌ای، بلکه باید به‌عنوان پیش‌بین‌های اصلی سبک مقابله‌ای وارد مطالعات شده و مورد توجه قرارگیرند. |
|
| واژه‌های کلیدی: راهبردهای مقابله‌ایی، شیمی درمانی، مراقبین خانوادگی، سرطان |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/6/18 | پذیرش: 1405/8/4 | انتشار: 1403/4/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
