مقدمه: سرطان یکی از چالشهای عمده سلامت عمومی است و داروهای ضدسرطان، بهویژه سایتوتوکسیک، نقش حیاتی در درمان بیماران دارند. ماهیت سمی این داروها، خطراتی جدی برای پرستاران و دانشجویان پرستاری ایجاد میکند و نیازمند مهارتهای عملی و رعایت دقیق ایمنی است. هدف این پژوهش طراحی و روانسنجی یک ابزار بومی برای سنجش مهارت دانشجویان پرستاری در آمادهسازی ایمن داروهای سایتوتوکسیک بود.
روش مطالعه: مطالعه از نوع ترکیبی متوالی (کیفی-کمی) در سال ۱۴۰۳ در دانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام شد. در فاز کیفی، ۲۷ مصاحبه نیمهساختاریافته با دانشجویان، اساتید و پرستاران انجام شد و ابعاد مهارت استخراج گردید. در فاز کمی، ابزار اولیه شامل ۲۰ گویه طراحی و با بررسی روایی صوری، محتوایی و سازه اصلاح شد و تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی برای بررسی ساختار عامل انجام گرفت. پایایی به روش همسانی درونی و آزمون-باز آزمون انجام شد.
یافتهها: ابزار نهایی شامل ۱۸ گویه در سه بعد «مهارت در آمادهسازی و رقیقسازی داروها»، «رعایت اصول ایمنی فردی و محیطی» و «مدیریت پسماند و پاسخ به شرایط اضطراری» بود. شاخصهای روایی محتوایی و سازه عالی و پایایی مناسب (آلفای کرونباخ >0.60 و ضریب آزمون-بازآزمون =0.80) گزارش شد. تحلیل عاملی سهبعدی ۶۸.۴۵٪ واریانس کل را تبیین کرد و شاخصهای برازش مدل تأییدی مناسب بودند.
بحث و نتیجهگیری: ابزار طراحیشده قابل اعتماد و معتبر است و میتواند مهارت عملی دانشجویان پرستاری در آمادهسازی داروهای سایتوتوکسیک را بهطور جامع ارزیابی کند. استفاده از این ابزار به شناسایی نقاط ضعف مهارتی و طراحی برنامههای آموزشی مبتنی بر نیاز کمک میکند و میتواند ایمنی بیماران و کارکنان را افزایش دهد.
rostami K. Design and Psychometric Evaluation of a Instrument for Assessing Nursing Students’ skill in the Preparation of Cytotoxic Medication. IJCA 2024; 3 (1) :39-50 URL: http://ijca.ir/article-1-197-fa.html
رستمی خاطره. طراحی و روانسنجی ابزاری برای سنجش مهارتهای دانشجویان پرستاری در آمادهسازی ایمن داروهای سایتوتوکسیک. نشریه مراقبت سرطان. 1403; 3 (1) :39-50